Chợ Âm Dương Xuân Ổ, Võ Cường, Bắc Ninh – Họp Giữa Đêm Mùng 4 Tết -

Phiên chợ Âm Dương ở Bắc Ninh là một trong những nét văn hóa tâm linh đặc sắc của vùng Kinh Bắc. Không ồn ào, không mặc cả, không ánh điện rực sáng, phiên chợ chỉ họp một lần duy nhất trong năm vào đêm mùng 4 rạng sáng mùng 5 Tết âm lịch. Đây được xem là thời khắc “âm dương giao hòa”, nơi người sống gửi gắm tâm niệm tới người đã khuất và cầu mong may mắn cho năm mới.

Người dân về chợ Âm Dương Xuân Ổ, TP Bắc Ninh trong đêm mùng 4 Tết.

Phiên chợ Âm Dương ở đâu?

Phiên chợ Âm Dương diễn ra tại làng Ó, nay thuộc khu Xuân Ổ, phường Võ Cường, thành phố Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh. Chợ nằm gần khu nghĩa trang của làng, tạo nên không gian linh thiêng và huyền ảo mỗi dịp đầu xuân.

Theo quan niệm dân gian, đây là nơi người trần và cõi âm có thể “gặp nhau” trong khoảnh khắc chuyển giao đầu năm.

Không gian chợ thắp nến, đèn dầu giữa đêm xuân.

Thời gian họp chợ Âm Dương

Khác với những phiên chợ truyền thống, chợ Âm Dương chỉ họp duy nhất một lần trong năm, bắt đầu từ khoảng 23h đêm mùng 4 và kéo dài đến rạng sáng mùng 5 Tết âm lịch.

Thời điểm này được người dân xem là lúc giao hòa giữa hai cõi. Vì vậy, việc tham gia phiên chợ không chỉ mang ý nghĩa mua bán mà còn là hành động tâm linh, gửi gắm niềm tin và ước vọng.

Mua may bán rủi – Nét đặc biệt của chợ Âm Dương

Điểm khác biệt lớn nhất của phiên chợ Âm Dương ở Bắc Ninh chính là quan niệm “mua may bán rủi”.

Người đến chợ không đơn thuần để trao đổi hàng hóa mà để mua lấy sự may mắn, gửi đi những điều không may của năm cũ. Vì vậy:

Người mua không mặc cả
Người bán không nói thách
Giao dịch diễn ra nhanh gọn, nhẹ nhàng

Ánh sáng trong chợ chủ yếu là nến hoặc đèn dầu, tạo nên khung cảnh mờ ảo, trầm mặc và đầy tính biểu tượng.

Mua bán không mặc cả theo quan niệm “mua may bán rủi”.

Những mặt hàng được bày bán

Hàng hóa tại chợ Âm Dương mang đậm yếu tố tâm linh:

Gà đen – biểu tượng của may mắn và sự linh thiêng
Hương, vàng mã
Gạo, muối
Trầu cau, rượu
Đồ lễ cúng tổ tiên

Trong đó, gà đen được xem là món hàng “đắt duyên” nhất. Người dân tin rằng ai mua được gà đen đầu năm sẽ gặp nhiều thuận lợi, hanh thông.

Gà đen, hương, vàng mã được bày bán phục vụ nhu cầu tâm linh.

Ý nghĩa văn hóa của phiên chợ Âm Dương

Phiên chợ Âm Dương không chỉ là hoạt động tín ngưỡng mà còn là một sinh hoạt văn hóa cộng đồng độc đáo của người dân xứ Kinh Bắc.

Giữa không gian tĩnh lặng của đêm xuân, con người tìm đến nhau bằng sự sẻ chia, tin tưởng và thành tâm. Không ồn ào tranh giành, không toan tính lời lãi, phiên chợ nhắc nhở về giá trị của sự an nhiên và lòng tri ân tổ tiên.

Trong nhịp sống hiện đại, phiên chợ Âm Dương vẫn được gìn giữ như một minh chứng cho bản sắc văn hóa đặc trưng của vùng Kinh Bắc.

PV tintucthuanthanh